Cúm là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính do virus cúm gây ra, chủ yếu là virus cúm A và cúm B. Bệnh có khả năng lây lan nhanh trong cộng đồng, đặc biệt vào thời điểm giao mùa hoặc khi thời tiết thay đổi.
Phần lớn người mắc cúm có thể hồi phục sau vài ngày đến khoảng một tuần. Tuy nhiên, ở một số trường hợp, bệnh có thể gây biến chứng nghiêm trọng, nhất là ở trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người mắc bệnh mạn tính. Việc nhận biết sớm triệu chứng, chăm sóc đúng cách và chủ động phòng ngừa đóng vai trò quan trọng trong bảo vệ sức khỏe.
- Bệnh cúm lây truyền như thế nào?
Virus cúm chủ yếu lây qua các giọt bắn và hạt dịch tiết đường hô hấp khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc nói chuyện. Bệnh cũng có thể lây khi chạm vào bề mặt có virus rồi đưa tay lên mắt, mũi hoặc miệng.
Người mắc cúm có thể lây truyền virus cho người khác ngay cả khi triệu chứng chưa biểu hiện rõ. Vì vậy, việc thực hiện các biện pháp vệ sinh hô hấp và hạn chế tiếp xúc khi có dấu hiệu bệnh là cần thiết để giảm nguy cơ lây lan.
- Các triệu chứng thường gặp của bệnh cúm
Cúm thường khởi phát tương đối đột ngột với những triệu chứng sau:
- Sốt và ớn lạnh: Người bệnh có thể sốt từ 38°C trở lên, kèm cảm giác lạnh run. Tuy nhiên, không phải trường hợp nào cũng sốt.
- Đau đầu, đau mỏi cơ thể: Đau nhức cơ bắp, đau khớp và cảm giác uể oải có thể ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày.
- Triệu chứng đường hô hấp: Ho, đau họng, sổ mũi hoặc nghẹt mũi.
- Mệt mỏi: Cơ thể suy nhược, thiếu năng lượng; tình trạng mệt mỏi có thể kéo dài ngay cả khi các triệu chứng khác đã giảm.
Các biểu hiện của cúm có thể tương tự cảm lạnh thông thường hoặc một số bệnh nhiễm trùng đường hô hấp khác. Vì vậy, không nên chỉ dựa vào triệu chứng để tự xác định bệnh hoặc tự ý sử dụng thuốc.
- Biến chứng của bệnh cúm cần lưu ý
Ở người khỏe mạnh, cúm thường diễn tiến nhẹ và tự hồi phục. Tuy nhiên, bệnh vẫn có thể gây ra các biến chứng như:
- Viêm phổi do virus cúm hoặc do bội nhiễm vi khuẩn.
- Viêm xoang, viêm tai giữa.
- Làm nặng thêm các bệnh mạn tính như hen phế quản, bệnh tim mạch hoặc đái tháo đường.
- Trong trường hợp nghiêm trọng, người bệnh có thể gặp biến chứng tim mạch, thần kinh hoặc suy hô hấp.
Những đối tượng có nguy cơ cao
Các nhóm cần đặc biệt chú ý khi mắc cúm gồm:
- Trẻ nhỏ, đặc biệt là trẻ dưới 5 tuổi.
- Người từ 65 tuổi trở lên.
- Phụ nữ mang thai.
- Người mắc bệnh mạn tính hoặc suy giảm miễn dịch.
Cần đến cơ sở y tế ngay khi có dấu hiệu khó thở, đau tức ngực, lú lẫn, co giật, mất nước nghiêm trọng hoặc tình trạng bệnh diễn tiến nhanh. Nếu triệu chứng đã thuyên giảm nhưng sau đó sốt hoặc ho trở nặng trở lại, người bệnh cũng cần được thăm khám.
- Cách phòng ngừa bệnh cúm hiệu quả
Tiêm vắc-xin cúm hằng năm
Virus cúm có thể thay đổi theo thời gian. Tiêm vắc-xin cúm hằng năm giúp giảm nguy cơ mắc bệnh và hạn chế nguy cơ diễn tiến nặng, nhập viện khi nhiễm cúm. Người dân nên trao đổi với nhân viên y tế để được tư vấn lịch tiêm phù hợp.
Duy trì vệ sinh cá nhân
- Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn tay.
- Che miệng và mũi khi ho, hắt hơi; bỏ khăn giấy đúng nơi quy định.
- Tránh đưa tay lên mắt, mũi, miệng khi chưa vệ sinh tay.
- Giữ không gian sống thông thoáng, vệ sinh các bề mặt thường xuyên tiếp xúc.
Hạn chế lây nhiễm trong cộng đồng
Khi có triệu chứng hô hấp, người bệnh nên hạn chế tiếp xúc gần với người khác, đeo khẩu trang phù hợp và nghỉ ngơi tại nhà nếu có thể. Đặc biệt, cần tránh tiếp xúc gần với trẻ nhỏ, người cao tuổi và người có bệnh nền trong thời gian có nguy cơ lây nhiễm.
- Điều trị cúm như thế nào?
Phần lớn trường hợp cúm nhẹ có thể được chăm sóc tại nhà theo hướng dẫn phù hợp, bao gồm nghỉ ngơi, uống đủ nước và sử dụng thuốc giảm đau, hạ sốt khi cần thiết theo đúng hướng dẫn.
Thuốc kháng virus có thể được bác sĩ chỉ định trong một số trường hợp, đặc biệt với người có nguy cơ cao hoặc bệnh diễn tiến nặng. Việc điều trị thường có lợi hơn khi được bắt đầu sớm.
Người bệnh không nên tự ý sử dụng kháng sinh vì kháng sinh không có tác dụng tiêu diệt virus cúm. Đồng thời, không tự mua thuốc kháng virus hoặc sử dụng thuốc theo đơn của người khác.
Nếu thuộc nhóm nguy cơ cao, có triệu chứng nặng hoặc tình trạng sức khỏe không cải thiện, người bệnh nên đi khám sớm để được đánh giá và hướng dẫn điều trị phù hợp.
- Chủ động phòng cúm – Bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình
Cúm mùa là bệnh thường gặp nhưng không nên chủ quan, bởi nguy cơ biến chứng có thể tăng ở những nhóm dễ tổn thương. Tiêm vắc-xin cúm hằng năm, giữ vệ sinh cá nhân, thực hiện vệ sinh hô hấp và thăm khám kịp thời khi có dấu hiệu bất thường là những biện pháp thiết thực giúp bảo vệ sức khỏe.
Khi xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ cúm, đặc biệt là sốt cao, khó thở hoặc tình trạng bệnh trở nặng, người dân nên đến cơ sở y tế để được thăm khám và tư vấn.
Bệnh viện Đa khoa Vạn An khuyến cáo: Chủ động phòng bệnh và thăm khám đúng thời điểm là cách thiết thực để bảo vệ sức khỏe của bạn, gia đình và cộng đồng.