Tuần lễ Làm mẹ an toàn năm 2026 diễn ra từ ngày 01/10 đến 07/10 trên phạm vi cả nước, do Bộ Y tế phát động với chủ đề “Kiểm soát đường huyết thai kỳ – Mẹ an tâm, con khỏe mạnh”.
Thông điệp năm nay nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chủ động phòng ngừa, phát hiện và quản lý đái tháo đường thai kỳ, một vấn đề sức khỏe có thể ảnh hưởng đến cả mẹ và em bé trong thai kỳ.
Đái tháo đường thai kỳ là gì?
Đái tháo đường thai kỳ là tình trạng đường huyết tăng được phát hiện trong thời gian mang thai ở người trước đó chưa được xác định mắc đái tháo đường.
Điều đáng lưu ý là đái tháo đường thai kỳ thường không có triệu chứng rõ ràng. Vì vậy, thai phụ có thể vẫn cảm thấy khỏe mạnh nhưng đường huyết đã có những thay đổi cần được phát hiện và theo dõi. CDC khuyến nghị phụ nữ mang thai được kiểm tra đái tháo đường thai kỳ, thường trong khoảng 24–28 tuần thai; những trường hợp có nguy cơ cao có thể được bác sĩ chỉ định kiểm tra sớm hơn.
Chính vì diễn biến âm thầm, không nên chờ đến khi xuất hiện triệu chứng mới kiểm tra đường huyết.
Vì sao cần kiểm soát đường huyết trong thai kỳ?
Tăng đường huyết trong thai kỳ có liên quan đến nhiều nguy cơ đối với sức khỏe của mẹ và thai nhi. WHO ghi nhận tăng đường huyết trong thai kỳ có thể liên quan đến các biến chứng như rối loạn tăng huyết áp thai kỳ, thai to, hạ đường huyết ở trẻ sơ sinh và một số biến cố bất lợi khác.
Khi được phát hiện, thai phụ có thể được hướng dẫn theo dõi và kiểm soát đường huyết phù hợp thông qua:
Điều chỉnh chế độ dinh dưỡng.
Duy trì hoạt động thể chất phù hợp với thai kỳ.
Theo dõi đường huyết theo chỉ định.
Tuân thủ lịch khám thai và các xét nghiệm cần thiết.
Sử dụng thuốc khi bác sĩ chỉ định.
Việc kiểm soát tốt đường huyết không chỉ nhằm duy trì một chỉ số xét nghiệm trong giới hạn phù hợp mà còn hướng đến một thai kỳ an toàn hơn cho cả mẹ và bé.
Khi nào mẹ bầu nên kiểm tra đái tháo đường thai kỳ?
Thời điểm tầm soát phổ biến là 24–28 tuần thai. Đây là giai đoạn quan trọng để phát hiện tình trạng rối loạn đường huyết xuất hiện trong thai kỳ.
Tùy tình trạng sức khỏe và các yếu tố nguy cơ, bác sĩ có thể chỉ định kiểm tra sớm hơn hoặc đánh giá bổ sung.
Do đó, mẹ bầu nên:
Khám thai đúng lịch – thực hiện xét nghiệm theo chỉ định – không bỏ qua các mốc tầm soát quan trọng.
Những mẹ bầu nào cần đặc biệt lưu ý?
Nguy cơ đái tháo đường thai kỳ có thể cao hơn ở một số trường hợp, chẳng hạn như người từng mắc đái tháo đường thai kỳ hoặc từng sinh con có cân nặng lớn. Tuy nhiên, không nên chỉ dựa vào yếu tố nguy cơ để quyết định có tầm soát hay không, bởi đái tháo đường thai kỳ có thể xảy ra ở người không có biểu hiện rõ ràng.
Vì vậy, việc theo dõi thai kỳ và thực hiện các xét nghiệm theo hướng dẫn của bác sĩ vẫn rất quan trọng.
Mẹ bầu có thể chủ động làm gì để kiểm soát đường huyết?
1. Khám thai định kỳ
Mỗi lần khám là một cơ hội để bác sĩ theo dõi sức khỏe của mẹ, sự phát triển của thai nhi và chỉ định các xét nghiệm cần thiết theo từng giai đoạn.
2. Ăn uống phù hợp
Ưu tiên chế độ ăn đa dạng, cân đối và phù hợp với nhu cầu trong thai kỳ. Hạn chế đồ uống có nhiều đường và các thực phẩm chứa nhiều đường bổ sung.
Không nên tự ý áp dụng chế độ ăn kiêng nghiêm ngặt hoặc giảm cân trong thai kỳ nếu chưa có hướng dẫn của nhân viên y tế.
3. Vận động phù hợp
Nếu sức khỏe và tình trạng thai kỳ cho phép, duy trì hoạt động thể chất phù hợp có thể hỗ trợ kiểm soát đường huyết. Thai phụ nên trao đổi với bác sĩ về loại hình và mức độ vận động phù hợp với mình.
4. Theo dõi và tuân thủ hướng dẫn điều trị
Nếu được chẩn đoán đái tháo đường thai kỳ, mẹ bầu cần thực hiện đúng hướng dẫn về chế độ ăn, vận động, theo dõi đường huyết và điều trị.
Không tự ý ngừng thuốc, thay đổi liều thuốc hoặc áp dụng phương pháp điều trị chưa được bác sĩ hướng dẫn.
Đừng đợi có triệu chứng mới kiểm tra
Một trong những điều khiến đái tháo đường thai kỳ dễ bị bỏ qua là bệnh thường không gây ra triệu chứng rõ ràng.
Vì vậy, một thai kỳ khỏe mạnh không chỉ được đánh giá bằng cảm giác “mẹ vẫn thấy khỏe”, mà cần được theo dõi thông qua khám thai, xét nghiệm và đánh giá chuyên môn đúng thời điểm.
Chủ động kiểm tra giúp mẹ bầu biết được tình trạng sức khỏe của mình và có hướng xử trí phù hợp nếu phát hiện bất thường.
Bệnh viện Đa khoa Vạn An đồng hành cùng mẹ trong thai kỳ
Trong hành trình mang thai, mỗi lần khám là thêm một lần mẹ được theo dõi sức khỏe và giải đáp những vấn đề còn băn khoăn.
Bệnh viện Đa khoa Vạn An cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe sản khoa, đồng hành cùng mẹ từ theo dõi thai kỳ đến chuẩn bị cho hành trình sinh con.
Với sự phối hợp giữa bác sĩ sản khoa và hệ thống xét nghiệm, chẩn đoán cận lâm sàng, thai phụ có thể được đánh giá sức khỏe theo tình trạng thực tế và chỉ định chuyên môn.
Đừng chờ đến khi cơ thể lên tiếng mới quan tâm đến đường huyết.
TUẦN LỄ LÀM MẸ AN TOÀN 2026
01/10 – 07/10
“Kiểm soát đường huyết thai kỳ – Mẹ an tâm, con khỏe mạnh”
Chủ động từ những lần khám thai hôm nay để hành trình làm mẹ thêm an toàn và trọn vẹn.
Bệnh viện Đa khoa Vạn An – Chăm sóc sức khỏe mẹ và bé, đồng hành cùng mỗi gia đình.