Những ngày gần đây, thông tin về một trường hợp tử vong do viêm não mô cầu tại Phú Quốc đã thu hút sự quan tâm của cộng đồng. Đây là bệnh nhiễm khuẩn cấp tính nguy hiểm, có thể tiến triển rất nhanh và để lại hậu quả nghiêm trọng nếu không được phát hiện, điều trị kịp thời.
Viêm não mô cầu là gì?
Viêm não mô cầu là bệnh do vi khuẩn não mô cầu (Neisseria meningitidis) gây ra. Vi khuẩn này có thể xâm nhập vào máu và hệ thần kinh trung ương, gây ra các thể bệnh nặng như viêm màng não hoặc nhiễm khuẩn huyết.
Điểm đáng lưu ý là bệnh có thể xuất hiện ở người khỏe mạnh và diễn tiến rất nhanh, chỉ trong vài giờ đến 1–2 ngày.
Mức độ nguy hiểm của bệnh
Viêm não mô cầu được đánh giá là một trong những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm với tỷ lệ tử vong cao:
- Bệnh có thể dẫn đến tử vong trong vòng 24 giờ nếu không được điều trị kịp thời
- Tỷ lệ tử vong trung bình từ 8–15% ngay cả khi đã được điều trị tích cực
- Khoảng 10–20% người sống sót có thể gặp di chứng lâu dài như điếc, tổn thương não, rối loạn vận động hoặc cắt cụt chi
Ngoài ra, có khoảng 5–25% người trong cộng đồng mang vi khuẩn não mô cầu ở vùng mũi họng nhưng không có triệu chứng, trở thành nguồn lây tiềm ẩn.
Đường lây truyền
Vi khuẩn não mô cầu lây truyền chủ yếu qua đường hô hấp thông qua:
- Giọt bắn khi ho, hắt hơi
- Tiếp xúc gần trong sinh hoạt hằng ngày
- Dùng chung vật dụng cá nhân
Nguy cơ lây nhiễm tăng cao trong môi trường đông người như trường học, ký túc xá, nhà trẻ hoặc khu dân cư đông đúc.
Dấu hiệu nhận biết
Ở giai đoạn sớm, triệu chứng của bệnh có thể dễ nhầm lẫn với các bệnh nhiễm siêu vi thông thường:
- Sốt cao đột ngột
- Đau đầu, mệt mỏi
- Buồn nôn, nôn
- Cứng cổ, sợ ánh sáng
- Lơ mơ
Khi bệnh tiến triển nặng, người bệnh có thể xuất hiện:
- Ban xuất huyết dưới da, dạng chấm hoặc mảng
- Tay chân lạnh, tím tái
- Dấu hiệu sốc, tụt huyết áp
Các biểu hiện này là dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm, cần được cấp cứu ngay.
Đối tượng nguy cơ cao
Một số nhóm có nguy cơ mắc bệnh cao hơn bao gồm:
- Trẻ nhỏ, đặc biệt dưới 5 tuổi
- Học sinh, sinh viên sống trong môi trường tập thể
- Người có hệ miễn dịch suy giảm
- Người thường xuyên tiếp xúc nơi đông người
Biện pháp phòng bệnh
Tiêm vắc xin
Tiêm vắc xin là biện pháp phòng bệnh hiệu quả nhất hiện nay. Các loại vắc xin có thể phòng ngừa nhiều nhóm vi khuẩn não mô cầu phổ biến.
Người dân nên chủ động tiêm phòng theo khuyến cáo của cơ quan y tế, đặc biệt đối với trẻ em và những người thuộc nhóm nguy cơ cao.
Giữ gìn vệ sinh cá nhân
- Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn
- Che miệng, mũi khi ho hoặc hắt hơi
- Đeo khẩu trang khi có dấu hiệu bệnh hô hấp
Hạn chế lây nhiễm trong cộng đồng
- Không dùng chung vật dụng cá nhân như ly, chén, bàn chải
- Giữ không gian sống thông thoáng
- Theo dõi sức khỏe khi có tiếp xúc gần với người nghi ngờ mắc bệnh
Trong một số trường hợp tiếp xúc gần với ca bệnh, người dân có thể được chỉ định dùng kháng sinh dự phòng theo hướng dẫn của cơ quan y tế.
Khuyến cáo từ bệnh viện
Viêm não mô cầu là bệnh có diễn tiến nhanh và khó lường. Việc nhận biết sớm triệu chứng và đến cơ sở y tế kịp thời đóng vai trò quyết định trong hiệu quả điều trị.
Người dân không nên chủ quan với các biểu hiện sốt cao, đau đầu hoặc dấu hiệu bất thường, đặc biệt khi bệnh xuất hiện đột ngột và tiến triển nhanh.
Chủ động phòng bệnh, nâng cao ý thức bảo vệ sức khỏe cá nhân và cộng đồng là giải pháp quan trọng nhằm hạn chế nguy cơ mắc bệnh và các biến chứng nghiêm trọng.