Viêm ruột thừa cấp là một trong những cấp cứu ngoại khoa phổ biến nhất, đòi hỏi chẩn đoán chính xác và can thiệp kịp thời để tránh các biến chứng nguy hiểm. Tại Bệnh viện Đa khoa Vạn An, việc cập nhật kiến thức và quy trình chẩn đoán – điều trị theo các hướng dẫn quốc tế như WSES 2020 là ưu tiên hàng đầu, được thể hiện qua các buổi sinh hoạt chuyên môn và áp dụng trực tiếp vào thực tiễn lâm sàng. Bài viết này sẽ cung cấp một cái nhìn toàn diện về viêm ruột thừa cấp, từ cơ chế bệnh sinh đến quy trình chẩn đoán và điều trị hiện đại, thông qua một trường hợp lâm sàng điển hình tại bệnh viện.
I. KHI CƠN ĐAU BỤNG KHÔNG CÒN LÀ CHUYỆN NHỎ – HÀNH TRÌNH CHẨN ĐOÁN VIÊM RUỘT THỪA CẤP
Chẩn đoán viêm ruột thừa cấp đôi khi là một thách thức, đòi hỏi sự tổng hợp giữa triệu chứng lâm sàng, xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh.
1. Từ triệu chứng lâm sàng:
Người bệnh thường đến viện với triệu chứng khởi đầu là đau bụng. Như trường hợp của bệnh nhân D.T.B.T (16 tuổi), nhập viện ngày 04/11/2025 với cơn đau quặn bụng đột ngột quanh rốn trên nền âm ỉ. Đây là dấu hiệu kinh điển của giai đoạn đầu khi lòng ruột thừa bị tắc nghẽn, gây tăng áp lực và kích thích các sợi thần kinh tạng.
Khi thăm khám, các bác sĩ tại Vạn An ghi nhận bệnh nhân tỉnh táo, nhưng có dấu hiệu quan trọng: ấn đau hố chậu phải và dấu hiệu McBurney (+). Đây là dấu hiệu cho thấy tình trạng viêm đã lan đến thành ruột thừa và kích thích phúc mạc thành tại vị trí này, khiến cơn đau khu trú lại.
2. Đến các bằng chứng cận lâm sàng:
Để xác định chẩn đoán, các chỉ định cận lâm sàng được thực hiện khẩn trương:
– Xét nghiệm máu: Kết quả của bệnh nhân D.T.B.T. cho thấy chỉ số bạch cầu (WBC) tăng (11.77 G/L) và bạch cầu trung tính (NEU#) tăng (9.87 G/L), phản ánh tình trạng nhiễm trùng cấp tính đang diễn ra trong cơ thể.
– Chẩn đoán hình ảnh:
+ Siêu âm bụng: Là phương pháp đầu tay, đặc biệt ở bệnh nhân trẻ tuổi, giúp xác định hình ảnh viêm ruột thừa. Kết quả siêu âm của bệnh nhân D.T.B.T. đã cho thấy hình ảnh viêm ruột thừa cấp với đường kính 8.6 mm và có sỏi phân bên trong.
+ Chụp cắt lớp vi tính (CT scan): Trong trường hợp cần xác định chắc chắn hơn, CT scan là tiêu chuẩn vàng. Kết quả CT của bệnh nhân D.T.B.T. khẳng định: “Ruột thừa xuất phát từ bờ trong manh tràng… đường kính # 8mm, thành dày, lòng có nhiều dịch và sỏi phân # 4mm, kèm thâm nhiễm mỡ xung quanh”. Đây là những hình ảnh không thể chối cãi của một tình trạng viêm ruột thừa cấp.
Quy trình chẩn đoán này hoàn toàn phù hợp với hướng dẫn mới nhất của Hiệp hội Phẫu thuật Cấp cứu Thế giới (WSES), ưu tiên siêu âm cho bệnh nhân trẻ và sử dụng CT scan như một công cụ xác định, giúp chẩn đoán nhanh và chính xác.
2. ĐIỀU GÌ THỰC SỰ XẢY RA BÊN TRONG CƠ THỂ? – SINH LÝ BỆNH HỌC CỦA VIÊM RUỘT THỪA CẤP
Quá trình viêm ruột thừa diễn ra theo một chuỗi sự kiện phức tạp:
2.1. Giai đoạn tắc nghẽn: Nguyên nhân hàng đầu là sự tắc nghẽn lòng ruột thừa, thường do sỏi phân (như trường hợp của bệnh nhân D.T.B.T.), sự phì đại của các mô lympho, hoặc dị vật. Chất nhầy bị ứ đọng, làm tăng áp lực trong lòng ruột thừa.
2.2. Giai đoạn viêm xung huyết: Áp lực tăng cao chèn ép các mạch máu, gây thiếu máu cục bộ. Vi khuẩn trong lòng ruột thừa bắt đầu xâm nhập vào thành, gây ra phản ứng viêm cấp tính, phù nề. Đây là lúc bệnh nhân cảm thấy đau mơ hồ quanh rốn.
2.3. Giai đoạn viêm mủ và hoại tử: Tình trạng thiếu máu nặng hơn, thành ruột thừa bắt đầu hoại tử, tạo thành mủ. Cơn đau lúc này di chuyển và khu trú tại hố chậu phải.
2.4. Giai đoạn thủng và biến chứng: Nếu không được can thiệp, thành ruột thừa hoại tử sẽ bị thủng, đẩy mủ và vi khuẩn vào ổ bụng, gây viêm phúc mạc – một biến chứng cực kỳ nguy hiểm, đe dọa tính mạng.
3. CAN THIỆP KỊP THỜI – GIẢI PHÁP ĐIỀU TRỊ HIỆN ĐẠI
Với chẩn đoán xác định là Viêm ruột thừa cấp, phẫu thuật là phương pháp điều trị duy nhất và cần được tiến hành sớm. Bệnh nhân D.T.B.T. đã được nhập khoa Ngoại Sản và tiến hành phẫu thuật.
Hiện nay, phẫu thuật nội soi cắt ruột thừa là kỹ thuật được ưu tiên hàng đầu tại Bệnh viện Đa khoa Vạn An. Phương pháp này mang lại nhiều ưu điểm vượt trội:
Ít xâm lấn: Vết mổ nhỏ, giảm đau đớn sau phẫu thuật.
Thẩm mỹ cao: Sẹo mổ nhỏ, hầu như không nhìn thấy.
Thời gian hồi phục nhanh: Bệnh nhân có thể sớm vận động và xuất viện.
Giảm nguy cơ nhiễm trùng: Ít tiếp xúc với môi trường bên ngoài.
Sau phẫu thuật, bệnh nhân được theo dõi sát sao, sử dụng kháng sinh và chăm sóc hậu phẫu chu đáo để đảm bảo quá trình hồi phục diễn ra thuận lợi.
KẾT LUẬN:
Việc chẩn đoán chính xác viêm ruột thừa cấp không dựa vào một “tiêu chuẩn vàng” đơn lẻ, mà là một quá trình tổng hợp đòi hỏi sự đánh giá toàn diện của bác sĩ, kết hợp linh hoạt giữa triệu chứng lâm sàng, các chỉ số xét nghiệm và kết quả chẩn đoán hình ảnh. Trong những trường hợp chẩn đoán chưa rõ ràng sau khi thăm khám và siêu âm, các phương tiện chẩn đoán cao cấp hơn như CT scan hoặc MRI sẽ được chỉ định để đưa ra kết luận cuối cùng. Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc cá thể hóa trong chẩn đoán và ra quyết định lâm sàng cho từng người bệnh.
Qua trường hợp của bệnh nhân D.T.B.T., có thể thấy quy trình chẩn đoán và điều trị viêm ruột thừa cấp tại Bệnh viện Đa khoa Vạn An được thực hiện bài bản, nhanh chóng và hiệu quả, tuân thủ các hướng dẫn chuyên môn cập nhật nhất, nhằm mục tiêu cao nhất là đảm bảo an toàn và phục hồi sức khỏe cho người bệnh.
Nếu bạn hoặc người thân có dấu hiệu đau bụng bất thường, đặc biệt là đau vùng hố chậu phải, hãy đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám và xử trí kịp thời.


